Suikerspiegel en seizoensgebonden depressie onder controle houden: tryptofaan… een bondgenoot voor gezondheid en innerlijke rust!

De mooie lentedagen zijn niet altijd genoeg om de winterse somberheid en de extra kilo's, vermoeidheid of zelfs depressie die daarmee gepaard gingen, te doen vergeten. Een gezond voedingspatroon in combinatie met een voedingssupplement met aminozuren kan dan uitkomst bieden.

De naam? Tryptofaan !

L-tryptofaan (Trp), ontdekt in 1901, is een van de 8 essentiële aminozuren die via de voeding moeten worden verkregen!

Hoewel de rol ervan als bouwsteen van eiwitten belangrijk is, zal het vooral onmisbaar blijken als metabolische voorloper van bepaalde neurohormonen!

Daaronder vallen serotonine, vaak het 'gelukshormoon' genoemd, en melatonine, een belangrijke regulator van slaap en biologische ritmes!

Ligt geluk op het bord?

Serotonine, het eerste hormoon dat is afgeleid van tryptofaan , wordt voornamelijk in de hersenen aangemaakt, waar het een grote invloed heeft op onze stemming en ons gedrag.

Een verstoring van de stofwisseling kan inderdaad leiden tot angst of zelfs depressie, prikkelbaarheid, ongeduld, concentratieproblemen, hunkeren naar zoetigheid en slaapstoornissen!

Om dit hormoon in het centrale zenuwstelsel te kunnen aanmaken, moet de tryptofaan in onze voeding het zenuwstelsel eerst bereiken, en dat is geen vanzelfsprekendheid!

De race om hersenkrakers, met suiker als prestatieverbeteraar!

Tryptofaan concurreert in zijn race naar de hersenen met andere aminozuren, die in veel grotere hoeveelheden in eiwitrijke voedingsmiddelen voorkomen!

Hoe kunnen we dit machtsevenwicht dan omkeren en er toch voor zorgen dat het zijn doel bereikt en wordt omgezet in serotonine?

Paradoxaal genoeg gebeurt dit niet door het consumeren van eiwitten, maar door koolhydraten!

Het innemen van koolhydraten (verschillende suikers die door onze spijsverteringsenzymen worden afgebroken tot glucose) bevordert inderdaad de afscheiding van insuline door de alvleesklier.

Dit hormoon bevordert de opslag van reserves in het lichaam en maakt daardoor de opname van niet alleen glucose, maar ook circulerende aminozuren in de cellen mogelijk, met als doel met name vetreserves op te bouwen!

Onder de betrokken aminozuren bevinden zich concurrenten van tryptofaan!

Doordat het zich aldus van zijn rivalen heeft ontdaan, kan het gemakkelijker het zenuwstelsel bereiken, waar het deelneemt aan de synthese van serotonine en het daaruit voortvloeiende gevoel van welzijn!

Dit mechanisme verklaart waarom angstige en depressieve mensen instinctief naar zoetigheid grijpen, die hen niet alleen onmiddellijke energie levert door de suikers, maar hen ook een snelle, maar tijdelijke toegang biedt tot een verhoogde serotonineproductie en een gevoel van sereniteit!

Helaas heeft deze strategie een keerzijde: ze leidt tot obesitas, ziekten zoals diabetes, maar ook tot de uitputting van de toch al schaarse tryptofaanreserves en daarmee tot een even snelle overgang van een staat van welzijn naar een staat van tekort!

De vicieuze cirkel van ongeluk is daarmee begonnen! Maar de schade houdt daar niet op!

Wanneer tekorten rijmen op slapeloze nachten…

Serotonine is namelijk de voorloper van een ander hersenhormoon: melatonine, dat de slaap reguleert!

Een tekort aan tryptofaan leidt daarom tot stemmings- en eetstoornissen door een gebrek aan serotonine, maar ook tot slaapstoornissen door het daaruit voortvloeiende gebrek aan melatonine .

Omdat melatonine wordt aangemaakt als reactie op een afname van licht (hetzelfde licht dat 's avonds de slaap bevordert), zullen deze stoornissen vooral in de winter sterk aanwezig zijn en het zogenaamde "seizoensgebonden depressie"-syndroom vormen!

Wat moeten we dan doen?

Door prioriteit te geven aan een evenwichtig dieet met voldoende eiwitten (vlees, met name kalkoen, wild zwijn en konijn, vis, eieren, peulvruchten, noten, enz.) aan het begin en midden van de dag, zorg je ervoor dat je de benodigde 0,5 tot 1,5 gram tryptofaan binnenkrijgt en voorkom je trek in ongezonde snacks!

Een zoete snack zoals een stuk fruit om 16.00 uur, in combinatie met een maaltijd met zetmeelrijke voedingsmiddelen en groenten 's avonds, bevordert de opname van tryptofaan uit het voedsel dat 's ochtends is gegeten door de hersenen.

L-tryptofaan is ook de voorloper van vitamine B3, die cruciaal is voor onze energiestofwisseling en vaak tekortschiet bij stress, en dus bij angstige mensen. Er is 60 mg L-tryptofaan nodig om 1 mg vitamine B3 aan te maken!

Vitamine B6 is ook essentieel om de omzetting ervan in giftige metabolieten te voorkomen.

Zorg er daarom voor dat u via uw voeding voldoende B-vitamines binnenkrijgt (zie aanbevolen producten) om een optimale benutting van L-tryptofaan door uw lichaam te garanderen!

Een nuttige aanvulling

Als u gevoelig bent voor seizoensgebonden depressies, kunnen tryptofaansupplementen (in een dosering van 500 tot 3000 mg per dag) u helpen om te voorkomen dat u troost zoekt in zoetigheden!

Deze supplementen worden aangeboden door verschillende laboratoria. De aangeboden tryptofaan is dan:

• in de vorm van een aminozuur dat uit eiwitten is gezuiverd (zie aanbevolen producten)
• Dit extract is afkomstig van Griffonia (Griffonia simplicifolia) , een Afrikaanse plant die zeer rijk is aan 5-HTP. In het lichaam wordt tryptofaan eerst omgezet in 5-HTP, waarna dit laatste weer wordt omgezet in serotonine. Deze eerste omzetting kan de effectiviteit van de daaropvolgende synthese beperken. Griffonia, of droge extracten die ervan zijn afgeleid (zie aanbevolen producten), maakt het daarom mogelijk om een stap over te slaan en de synthese van serotonine en melatonine te optimaliseren.

Griffonia heeft zijn effectiviteit bewezen voor de volgende indicaties:

• Een antidepressieve werking die verband houdt met de hoge concentratie 5-HTP: bij patiënten met een unipolaire of bipolaire stoornis leidde de inname van 5-HTP in bijna 70% van de gevallen tot een verbetering van de aandoening.
• Een antimigrainewerking: het gebruik van 5-HTP gedurende 6 maanden toonde bij de geteste patiënten dezelfde werkzaamheid als een synthetisch antimigrainemiddel en een werkzaamheid die vergelijkbaar was met die van een bètablokker bij het beheersen van aanvallen.
• Een kalmerend en slaapverwekkend effect: 5-HTP verlengt de duur van de REM-slaap bij gezonde personen en verbetert bij personen met matige slapeloosheid zowel de duur als de diepte van de slaap. Met dit effect moet rekening worden gehouden bij het gebruik van dit supplement, dat met voorzichtigheid moet worden gebruikt tijdens het autorijden.
• Een verzadigende werking bij eetstoornissen (suikerbehoefte, snacken): door het hongergevoel te beperken, kan het innemen van 5-HTP dus helpen bij gewichtsverlies.
• Een effect op fibromyalgiepijn: een serotoninetekort lijkt een rol te spelen bij het ontstaan van fibromyalgiepijn. Bij onderzochte patiënten leidde toediening van 5-HTP gedurende een maand tot een vermindering van de pijnpunten, evenals een afname van spierstijfheid bij het wakker worden en angstgevoelens.

Let op: Griffonia simplicifolia is niet giftig, maar er kunnen lichte maag-darmklachten (vaak van voorbijgaande aard) optreden aan het begin van de behandeling. Uit voorzorg wordt aangeraden het gebruik ervan te vermijden tijdens zwangerschap en borstvoeding.

Het gebruik ervan is gecontra-indiceerd bij kinderen met het syndroom van Down (verhoogd risico op epilepsie) en bij mensen met een tumor in de dunne darm.

Er bestaan mogelijke interacties met serotonine-modulerende geneesmiddelen (antidepressiva, serotonine-antagonisten, enz.) en daarom is medisch advies vereist.

Bronnen: Documentatie van het Europees Instituut voor Plantaardige Stoffen